Indirektni bilirubin

Šta je indirektni bilirubin?

Bilirubin je tetrapirolski pigment koji nastaje razgradnjom hema, sadržanog u hemproteinima koji se nalaze u svim ćelijama organizma. Eritrociti (crvena krvna zrnca) se po završetku svog životnog veka razlažu u retikuloendotelnom sistemu, uglavnom u slezini. Hem se nakon odvajanja gvožđa pretvara nizom reakcija u bilirubin. Od dnevno produkovanog bilirubina, 80-85% potiče iz hemoglobina koji se oslobađa razgradnjom starih eritrocita. Preostalih 15-20% nastaje degradacijom proteina koji sadrže hem (mioglobin, citohrom, katalaza) i katabolizmom nezrelih eritrocita u kostnoj srži (neefektivna eritropoeza). Po formiranju, nekonjugovani bilirubin se zbog slabe rastvorljivosti transportuje u jetru vezan za albumin. Ova frakcija bilirubina naziva se indirektni (nekonjugovani) bilirubin. U jetri se bilirubin konjuguje sa glukuronskom kiselinom formirajući glukuronide. Direktni (konjugovani) bilirubin čine konjugovane frakcije, koje se ekskretuju putem žuči u digestivni trakt. Bilirubin se normalno skoro potpuno eliminiše iz organizma, tako da je koncentracija u krvi vrlo mala.

Kada se određuje indirektni bilirubin?

Određivanje koncentracije bilirubina važno je za dijagnostiku jetrene funkcije, hemolitičke anemije, svih vrsta žutice kod novorođenčadi. Određivanje vrednosti frakcija bilirubina u ukupnom bilirubinu važno je za prepoznavanje nekonjugovane hiperbilirubinemije, koja je prisutna kada je nekonjugovana frakcija >15% ukupnog bilirubina. Ovo se obično sprovodi kada su svi drugi parametri jetrene funkcije normalni kod tzv. izolovane hiperbilirubinemije ili u neonatalnoj žutici. Osnovne indikacije za određivanje indirektnog bilirubina su znaci i simptomi oštećenja jetre, opstrukcije žučnih kanala, metaboličkih poremećaji povezanih sa funcijom jetre, hemoliznih anemija kao što su žutica (žutilo kože i beonjača), bledilo, umor ili malaksalost, uvećana slezina.

Uzorkovanje

Analiza indirektni bilirubin podrazumeva uzimanje uzorka venske krvi. Rezultati se obično izdaju u sklopu ukupnog bilirubina, od kojeg se oduzima direktni bilirubin kako bi se izračunala vrednost indirektnog bilirubina.

Priprema za analizu

Za analizu indirektni bilirubin nije potrebna posebna priprema.

Tumačenje dobijenih rezultata

Rezultate analize indirektni bilirubin tumači lekar koji je uputio na ovo testiranje u skladu sa kliničkim stanjem pacijenta. Povišena koncentracija indirektnog bilirubina može ukazivati na povećano stvaranje biirubina uzrokovano ubrzanom razgradnjom eritrocita kod hemolitičkih anemija ili na smanjeno preuzimanje i konjugaciju bilirubina u jetri npr. kod familijarnih (primarnih) hiperbilirubinemija, Gilbertovog sindroma i Crigler-Najjarove bolesti.