Mikrobiološka laboratorija
U okviru mikrobiološke laboratorije se obavljaju, standardnim mikrobiološkim tehnikama, korišćenjem najsavremenije opreme i vrhunskih aparata, po preporukama WHO (Svetske zdravstvene organizacije) i CLSI (Institut za kliničke i laboratorijske standarde), sledeće analize:
Bakteriološke analize
- izolacija i identifikacija patogenih aerobnih i anaerobnih bakterija iz različitih uzoraka ( brisevi, sekreti, ispljuvak, urin, stolica, krv) i ispitivanje njihove osetljivosti na antibiotike;
dodatak
** Bakterije iz roda Salmonella, Shigella, Yersinia i Campylobacter su najčešći izazivači bakterijskih crevnih infekcija, koje nastaju unošenjem kontaminitane hrane (uglavnom životinjskog poreka) i vode. Ova oboljenja, koja se najčešće javljaju u letnjem periodu, mogu biti praćena jakim prolivom,povraćanjem, gubitkom tečnosti i poremećajem koncentracije elektrolita. Mikrobiološkom analizom stolice utvrđuje se prisustvo ovih bakterija i ispituje njihova osetljivost na antibiotike. Klinička slika može biti i sasvim blaga, a s obzirom da antibiotska terapija može uticati na produženo izlučivanje nekih bakterija, antibiotike treba primenjivati samo po preporuci lekara. Po prestanku simptoma bolesti, bakterije se mogu i dalje izlučivati putem stolice u toku kraćeg ili dužeg vremenskog perioda (kliconoštvo). Ovi pacijenti, pre stupanja u kolektiv ili rada sa namirnicama, moraju imati tri uzastopne negativne koprokulture.
-dokazivanje prisustva mikoplazme, ureaplazme i hlamidije u urogenitalnim uzorcima.
Dodatak..*
* Hlamidije, mikoplazme i ureaplazme su najčešći uzročnici seksualno prenosivih bolesti koje izazivaju hronična oboljenja genitalnih organa, često praćena sterilitetom. Prisustvo ovih mikroorganizama u cervikalnom, uretralnom brisu i u urinu kod muškaraca, se utvrđuje ostljivim metodama (ELISA, komercijalni biohemijski testovi) kojima se određuje njihov broj- koncentracija u uzorku, a za mikoplazme i ureaplazme i ostljivost na antibiotike.
Mikološke analize
- izolacija kvasnica i plesni iz različitih uzoraka (brisevi kože i sluzokože, stolica, ispljuvak, urin,) obavlja se rutinski, paralelno sa bakteriološkim ispitivanjem. Izolati gljivica iz roda Candida se čuvaju do 5 dana, da bi se, ukoliko pacijent želi, mogla uraditi identifikacija do nivoa vrste i ispitivanje njihove osetljivosti na antimikotike komercijalnim testom ( Candifast).
- izolacija i identifikacija dermatofita- gljivica koje izazivaju oboljenja kože, noktiju i dlaka, zahtevaju inkubaciju od 14 dana.
Parazitološke analize
- identifikacija jaja crevnih parazita (Nematoda,Cestoda, Trematoda) i cista crevnih protozoa (Entamoeba, Giardia , Balantidium ...) u stolici
- detekcija jaja Enterobius vermicularis u perianalnom otisku
-ispitivanje prisustva Demodex-a u otisku kože.
- ispitivanje prisustva Trichomonas vaginalis u različitim uzorcima (vaginalni, uretralni bris, urin).
Serološke analize
-dokazivanje prisustva u krvi antitela na različite bakterije, mikoplazme, hlamidije, viruse i parazite. Ovim analizama se utvrđuje koncentracija specifičnih antitela određene klase imunoglobulina (IgM, IgG, IgA), na osnovu kojih se može steći uvid u fazu infekcije (akutna, hronična), stepen aktivnosti infekcije na lokalnom nivou, odnosno imunološki status (stečeni imunitet posle preležane infekcije).
Bakteriološke serološke analize:
- dokazivanje prisustva antitela na bakterijske vrste: Helicobacter pylori , Borrelia burgdorferi, Listeria monocytogenes,Treponema pallidum. Takođe se može utvrditi prisustvo antitela na vrste Mycoplasma pneumoniae i Chlamydia trachomatis.
Opširnije: Helicobacter pylori - Ovom bakterijom, koja živi na sluzokoži želuca, zarženo je bar 50% populacije, a procenat inficiranosti raste sa godinama života. Većina inficiranih ostaje bez kliničkih simptoma, dok se kod manjeg broja razvijaju dugotrajne stomačne tegobe praćene bolovima u želucu, mukom, otežanim varenjem, često sa pojavom čira i ostalih komplikacija koje prate ovo stanje. Ova infekcija ne prolazi spontano i uglavnom traje do kraja života. Umnožavanje ovih bakterija u želucu pokreće stvaranje specifičnih antitela koja se mogu dokazati u krvi obolelog. Neka od ovih antitela su kratkotrajna i ukazuju na svežu infekciju, dok druga govore u prilog hroničnoj bolesti i njihove vrednosti mogu da budu povišene tokom više godina.
Na osnovu kliničkog, gastroskopskog i serološkog nalaza ( koncentracije antitela u krvi) kliničar propisuje odgovarajuću terapiju koja je kompleksna, a sadrži i antibiotike koji deluju na uzročnika bolesti. Ovom terapijom se može efikasno iskoreniti helikobakter, a samim tim i otkloniti glavni faktor nastajanja upale želudačne sluzokože. Jedan od znakova uspešne terapije je i upadljiv pad koncentracije specifičnih antitela u krvi koji se javlja oko 6 nedelja posle sprovedene terapije.
Virusološke serološke analize:
-dokazivanje prisustva antitela na brojne viruse : Adenovirus, Coxsackie B , Rubella, Varicella- zoster, Epstein- Barr, Hepatitis , HIV, Herpes tip 1 i 2, Cytomegalovirus, Influenza A i B...
Parazitološke serološke analize:
-dokazivanje prisustva antitela na Toxoplasma gondii, Echinococcus granulosus, Trihinella spiralis, Tenia solium, Toxocara canis...
Virusološke analize- PCR
- tipizacija HPV iz cervikalnog brisa i određivanje
tipova visokog rizika: 16 i 18;
tipova srednjeg rizika: 31,33,35,39,45,51,52,56,58,59,68;
tipova niskog rizika: 6,11,42,43,44
- detekcija uzročnika polno prenosivih bolesti iz genitalnih briseva : Neisseria gonorrhoeae, Chlamydia trachomatis, Ureaplasma urealyticum, Mycoplasma hominis, Gardnerella vaginalis, Trichomonas vaginalis, HSV 1+2
- detekcija virusa Influenca N1H1 iz brisa ždrela.
Mikrobiološke kontrole
- kontrole radnih površina, vazduha, sterilnosti instrumenata i rastvora
- biološke kontrole efikasnosti sterilizacije suvih i vlažnih sterilizatora
Mikrobiološke kontrole
– dokazivanje prisustva beta hemolitičkog streptokoka grupe A u brisu ždrela i nosa
– dokazivanje Rotavirusa, Adenovirusa, Helicobacter pylori ,Clostridium difficile toxin A+B u stolici
Clostridium difficile
Ova sporogena, anaerobna bakterija se kod oko 3% zdravih ljudi nalazi u stolici. Kako su njene spore vrlo rasprostranjene u bolničkoj sredini, posle boravka u bolnici taj procenat se povećava na 20%. Sama bakterija je neinvazivna, ali produkuje toksine – citotoksin A i citotoksin B koji dovode do ljuštenja crevne sluzokože i pojave dijaree. Kod nosilaca Clostridium difficile oboljenje nastaje upotrebom antibiotika sirokog spektra (ampicilin, cefalosporini). Izolacija i identifikacija Cl. difficile iz stolice je komplikovana, dugo traje , a s obrirom da su toksini ovih bakterija glavni faktori patogenosti, dijagnoza oboljenja se postavlja detekcijom toksina u stolici pomoću monoklonskih antitela. Rezultat se dobija istog dana.